Thiên Đàn không những chiếm địa vị quan trọng trên lịch sử kiến trúc Trung Quốc, mà còn là di sản quý giá của nghệ thuật kiến trúc thế giới..
Để cầu nguyện cho mưa thuận gió hoà, thiên hạ thái bình, hàng
năm, các đời vua Trung Quốc đều tổ chức lễ bái cầu thiên địa
nhật nguyệt, sơn hà thần linh, trong đó lễ tế trời là quan
trọng nhất. Buổi lễ đó được tổ chức tại Thiên Đàn.
|

Cảnh quan Thiên Đàn
|
Nếu có dịp đến Bắc Kinh du lịch, thì Trường Thành, Cố Cung và
Thiên Đàn là những nơi nhất định phải tới tham quan, bởi vì những
kiến trúc này mang tính tiêu biểu cho trình độ tối cao của
kiến trúc cổ đại Trung Quốc. Hiệu của nhà vua Trung Quốc là
Thiên tử, có nghĩa là con nhà trời. Các đời vua Trung Quốc đều
dùng thân phận Thiên tử để thống trị thiên hạ, quản lý quốc
gia. Các hoạt động tế trời cũng trở thành đặc quyền của họ,
dân chúng không ai được làm theo.
|

Đây là điểm du lịch nhất định phải đến khi tới Bắc Kinh.
|
Thiên Đàn được xây vào năm 1420, là nơi cúng thần trời, thần đất
của các vua thời nhà Minh và nhà Thanh (1368-1911). Thiên Đàn ở
phía nam Cố Cung, rộng gấp 5 lần so với Cố Cung. Bức tường
cuối phía nam Thiên Đàn có hình vuông, tượng trưng cho đất, tường
phía bắc hình bán cầu tượng trưng cho trời. Kiểu thiết kế này
bắt nguồn từ tư tưởng “trời tròn đất vuông” của Trung Quốc cổ
đại.
Thiên Đàn được chia thành nội đàn và ngoại đàn. Các kiến trúc
chủ yếu của Thiên Đàn đều tập trung ở hai đầu nam bắc, trục
giữa trong nội đàn, đó là Viên Khưu, Hoàng Cung Vũ, điện Kỳ
Niên. Viên Khưu là đài đá hình tròn gồm ba tầng, mỗi tầng đều
có lan can đá. Mặt bằng của Viên Khưu hình tròn, là trung tâm
để nhà vua cử hành lễ tế trời.
|

Thiên Đàn nhìn từ trên cao.
|
Hoàng Cung Vũ ở phía bắc Viên Khưu là một cung điện nhỏ một
tầng hình tròn, ngày thường ở bên trong đặt các bài vị thần
tế trời, Xung quanh Hoàng Cung Vũ có một bức tường quây thành
hình tròn, đây chính là bức vách hồi âm nổi tiếng. Vách hồi
âm này hết sức kỳ diệu vì nếu đứng ở một bên, chỉ cần nói
nhỏ là ở bên kia có thể nghe rõ mồn một.
|

Họa tiết trên trần Thiên Đàn
|
Một cụm kiến trúc cúng tế khác của Thiên Đàn là điện Kỳ
Niên, đây là điện lớn hình tròn có ba tầng mái, xây trên nền
hình tròn ba tầng. Đây là nơi nhà vua đến cúng cầu vào mùa hè
hằng năm cho mùa màng tươi tốt. Vì vậy, kiến trúc của Kỳ Niên điện
cũng liên quan tới văn hóa nông nghiệp. Bốn trụ thông thiên trong
điện tượng trưng cho bốn mùa xuân - hạ - thu - đông.
Do người cổ đại Trung Quốc coi một ngày có 12 tiếng đồng hồ,
cho nên 12 cột ở bên ngoài mái hiên của tầng một tượng trưng cho
12 tiếng đồng hồ trong ngày; 12 cột ở tầng giữa tượng trưng cho
12 tháng trong năm; tổng cộng là 24 cột, tượng trưng cho 24 tiết
khí. Ngoài cụm kiến trúc chính là Viên Khưu và Kỷ Niên điện
ra, còn có sở Thần lạc là nơi ở của các nhạc công và vũ
công, sở sát sinh là nơi nuôi và giết mổ súc vật dùng để tế
trời.
Lễ tế trời của nhà vua hết sức cầu kỳ, thường diễn ra vào
trước lúc bình minh của ngày Đông chí âm lịch (khoảng ngày
22/12). Nhà vua đích thân đến chủ trì lễ tế trời. Khi làm lễ,
trước đàn phải treo đèn lồng, bên trong đốt ngọn nến to dài hơn
một mét. Hàng lư hương đặt ở góc đông nam Viên Khưu, chủ yếu
dùng để đốt những con vật và vải vóc tế trời. Trong lễ tế,
khói hương nghi ngút, nhạc trống rền vang, bầu không khí hết
sức trang nghiêm.
|

Lư hương ở Thiên Đàn
|
Các thợ thời cổ Trung Quốc đã phát huy trí tưởng tượng hết
sức phong phú trong quá trình xây dựng Thiên Đàn. Ví dụ, màu
sắc của kiến trúc có nhiều sự đột phá. Cung điện của các
nhà vua Trung Quốc chủ yếu lợp mái màu vàng, tượng trưng cho
vương quyền. Nhưng kiến trúc của Thiên Đàn, các thợ xây dựng lại
sử dụng mái ngói xanh lam tượng trưng cho trời, làm nền màu
chính của kiến trúc. Như mái tường của vách hồi âm, của Hoàng
cung Vũ và điện Kỳ Niên cũng như hai điện phụ và mái nhà của
các khuôn viên đều là lợp mái lưu ly xanh lam.
Năm 1998, Thiên Đàn được đưa vào “Danh mục di sản thế giới”. Ủy
ban di sản thế giới đánh giá rằng: “Là cụm kiến trúc cúng tế
cổ đại lớn nhất còn tồn tại của Trung Quốc ngày nay, Thiên
Đàn nổi tiếng với bố cục quy hoạch nghiêm chỉnh, kết cấu kiến
trúc đặc biệt, trang trí kiến trúc đẹp mắt, không những chiếm
địa vị quan trọng trên lịch sử kiến trúc Trung Quốc, mà còn là
di sản quý giá của nghệ thuật kiến trúc thế giới”.
Theo Vnexpress